ZABURZENIA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ  U DZIECI

ZABURZENIA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ  U DZIECI

Posiadamy pięć zmysłów zewnętrznych, które przyjmują bodźce z otaczającego nas świata. Są to wzrok, węch, dotyk, słuch, wzrok. Oprócz nich każdy człowiek ma trzy bodźce wewnętrzne, które informują nas o bodźcach pochodzących z naszego ciała tj.  równowaga, propriocepcja i interocepcja.  Zmysły te są ze sobą ściśle powiązane i nie da się ich stymulować oddzielnie.

            Integracja sensoryczna  jest to ,,proces scalania przez układ nerwowy doznań  zmysłowych odbieranych przez ciało, umożliwiający organizmowi prawidłowe reagowanie”.Zapoczątkowanie procesów sensorycznych ma miejsce jeszcze w życiu płodowym. Już wtedy następuje kształtowanie układu przedsionkowego, proprioceptywnego oraz dotykowego – są to bardzo ważne systemy zmysłowe. Od ich funkcjonowania uzależniona jest nienaganna praca pozostałych. Kolejno następujące po sobie stadia rozwoju umiejętności i doskonalenia owych pozostałych systemów zmysłowych trwają jeszcze długo po urodzeniu. Ich zakończenie określa się na około 8. rok życia.

            Zaburzenia integracji sensorycznej powodowane są niedojrzałością pierwotnych systemów zmysłowych – układu czuciowego i przedsionkowego. Do przyczyn  występowania u dzieci  zaburzeń sensorycznych można zaliczyć: brak lub niedobór bodźców zmysłowych w pierwszych latach życia dziecka, uszkodzenia  w obrębie ośrodkowego układu nerwowego,  predyspozycje genetyczne lub dziedziczne, czynniki prenatalne czy  okoliczności pourodzeniowe. Jednak bywa, że niekiedy trudno jest określić, co odpowiada za upośledzenie prawidłowego odbioru bodźców, które pochodzą z narządów zmysłu. Zaburzenia SI u dzieci mogą skutkować niewłaściwym przetwarzaniem tych bodźców, co przyczynia się do trudności w nauce, problemów z nawiązywaniem kontaktów z rówieśnikami lub wzmożonej aktywności psychoruchowej.

Kluczową kwestią jest jak najszybsze rozpoznanie, że naszego dziecka dotyczą zaburzenia integracji sensorycznej.

W przypadku podejrzenia problemów SI powinno się skonsultować  z terapeutą. Psycholog pomoże w określeniu, czy mamy do czynienia z określonymi cechami charakteru malucha, czy może konieczna jest terapia wspomagająca. Ogromną pomocą dla dziecka, która w doskonały sposób wpływa na rozwój zmysłów, jest właściwa stymulacja w domu. Jak to zrobić ? Przede wszystkim, dziecko powinno spędzać dużo czasu na świeżym powietrzu. . Ruch i pobyt na zewnątrz pomagają poprawić integrację sensoryczną. Świetnym miejscem do tego jest plac zabaw, dostępne tam sprzęty, umożliwiają intensywną stymulację zmysłów przedsionkowych i proprioceptywnych (czucie głębokie) poprzez bujanie, skakanie, zwisanie, bieganie itp. Kolejnym sposobem wsparcia integracji sensorycznej jest  zachęcanie (nie zmuszanie) dziecka do dotykania różnych faktur czy  tekstur. Zmysł dotyku jest zaangażowany przez cały czas, a odpowiednia stymulacja pomaga w procesie integracji bodźców. W domu można dać do zabawy dziecku  np. mąkę, makaron, ryż, wodę, piasek, glinę masę sensoryczna ( pod tym linkiem przepisy na domowe masy sensoryczne: https://panimonia.pl/2018/01/23/masy-sensoryczne-plastyczne-przepisy/ )  Rozpoznawanie przedmiotów codziennego użytku za pomocą dotyku lub dotykanie ich i próba opisania tego, co czują dłonie to  świetny trening percepcji dotykowej. Kąpiele w ciepłej wodzie oraz masaż ciała również mogą pomóc w poprawie integracji sensorycznej. Aby wspomagać proces integracji sensorycznej, warto proponować  dziecku różnorodne jedzenie. Chodzi o to, aby nie tylko próbowało różnych smaków, ale także oswoiło się z różnymi konsystencjami.

Istotne jest, aby umożliwić dziecku eksplorowanie zmysłów, nie narzucając mu przy tym nowych bodźców. Wszelkie zabawy i ćwiczenia powinny być przeprowadzane w sposób przyjazny i dostosowany do wieku dziecka.

Objawy zaburzeń SI, które powinny skłonić rodzica do  konsultacji ze specjalistą przedstawione są na dołączonej grafice.

Bibliografia:

Marta Wiśniewska, Jakie wczesne objawy sugerują występowanie zaburzeń integracji sensorycznej u dziecka? W jakim wieku pojawiają się pierwsze objawy?, https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.15.133.1.

Przyczyny zaburzeń integracji sensorycznej, http://ppp.poradnialubartow.pl/wp-content/uploads/2016/01/Przyczyny-zaburze%C5%84-integracji-sensorycznej.pdf

Uczenie się prze zmysły, V. Mass wyd. Harmonia,Gdańsk 2008

Faminga, webinar ,,Zaburzenia integracji sensorycznej u dzieci”



Skip to content